Urfa Vekili Ayan kadına yönelik şiddeti Meclis’e taşıdı!

DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunduğu önergeyle, Şanlıurfa’da yükselen erkek şiddetinin araştırılması ve kapsamlı çözüm politikaları üretilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasını talep etti.

Önergenin gerekçesinde, Türkiye’de kadına yönelik şiddetin her geçen gün derinleştiği vurgulanarak, 2024 yılında en az 378 kadının erkek şiddeti sonucu hayatını kaybettiği, 2025’te ise bu sayının 508’i şüpheli olmak üzere toplam 928’e ulaştığı belirtildi. 

Ayan’ın sunduğu önergede şu ifadeler yer aldı:

“Türkiye’de kadına yönelik erkek şiddeti her geçen gün artmaya devam etmektedir. 2024 yılı içerisinde en az 378 kadın erkek şiddeti ile hayatını kaybederken, 2025’te bu sayı artarak 508’i şüpheli 928 kadının yaşamını kaybettiği bilinmektedir. Erkek şiddeti yasal ve politik mekanizmaların doğru işletildiği, şiddet ile doğru politik adımlarla mücadele edildiği takdirde azaltılabilecek bir olgudur. Fakat Türkiye’de ataerkil zihniyetin bir ürünü olarak ne yasal mekanizmalar kadından yana tavır almakta ne de şiddeti kökten engelleyebilecek bilimsel, somut adımlar atılmaktadır. Karakollardan mahkemelere, yerel yönetimlerden eğitime, siyasetten ekonomiye bütünlüklü bir politik hattın izlenmemesi kadına yönelik şiddeti de her geçen gün körüklemeye devam etmektedir.

Şanlıurfa’da da erkek şiddetinin her geçen gün arttığı ve kadınların başta yaşam hakkı olmak üzere birçok insan hakkının tehlikede olduğu bilinmektedir. Erkek şiddetinin boyutlarını göz önüne seren, Şanlıurfa Barosu ve Adil Yargılanma Hakkına Erişim Derneği’nin (AYHED), Avrupa Birliği (AB) Türkiye Delegasyonu iş birliğiyle yürütülen “Şanlıurfa bölgesinde insan hakları ihlallerine karşı hukuki mücadele kapasitesinin geliştirilmesi” projesi kapsamında Kadın Hakları İhlalleri Raporu hazırladı. 1 Ocak 2024 ile 12 Aralık 2025 tarihlerini kapsayan raporda, bu dönemde, 12 kadının katledildiği, 187’si şiddete, 36’sının cinsel tacize, 24’ü cinsel saldırıya uğradığı, 16’sı ise intihar teşebbüsünde bulunduğu kaydedildi. Raporda, kadına yönelik şiddetin ağırlıklı olarak yakın ilişkiler ve aile içi bağlamda gerçekleştiğine dikkat çekildi. Rapora göre, Şanlıurfa’da 2024’te 97, 2025’te ise 90 kadına karşı şiddet vakası tespit edildi. Yine 2024’te 19, 2025’te ise 17 cinsel taciz olayı tespit edildi. Cinsel saldırı suç türünde ise 2024’te 8, 2025’te 16 vakanın tespit edildiği raporda, 2024’te 7, 2025’te ise 9 kadın da intihar teşebbüsünde bulunduğu ifade edildi.

2024-2025 yılları arasında Şanlıurfa’da 12 kadın katliamının tespit edildiği belirtilen raporda, 2 kadının ise şüpheli bir şekilde öldüğü belirtildi. Şüpheli ölümlerde, olayların kimi zaman “intihar/kaza” olarak hızlı biçimde nitelendirilmesi, delil toplama süreçlerinin sınırlı kalması ve toplumsal cinsiyet perspektifiyle derinleştirilmiş soruşturma yürütülmemesi gibi hususlardan dolayı etkili soruşturma yükümlülüğü bakımından ciddi kaygıları doğurduğu vurgulanan raporda, 6284 sayılı Kanun kapsamında öngörülen koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanmasında; gecikmeler, risk değerlendirmesinin yeterince yapılmaması, denetim eksikliği, ihlallere karşı caydırıcı yaptırımların etkisizliğine dikkat çekildi.
Raporda, 6284 sayılı Kanun kapsamında öngörülen koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanmasında; gecikmeler, risk değerlendirmesinin yeterince yapılmaması, denetim eksikliği, ihlallere karşı caydırıcı yaptırımların etkisizliğine dikkat çekildi. Bütün bu verilerin ışığında erkek şiddetinin önlenmesi amacıyla kimi öneriler yapıldı, bunlar;

-6284 sayılı Kanun’un risk temelli, hızlı ve denetlenebilir biçimde uygulanmasını,

-Şiddet ve ölüm vakalarında resen, derinleştirilmiş ve toplumsal cinsiyet duyarlı soruşturma yürütülmesi,

-Şüpheli kadın ölümlerinde “intihar/kaza” nitelendirmesiyle aceleci kapanışlardan kaçınılmasını ve etkin delil toplama süreçleri,

-Koruma kararlarının ihlalinde caydırıcı yaptırımların işletilmesi,

-Kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesini; veri toplama, paylaşım ve şeffaflığın kurumsallaştırılması,

-Göçmen/mülteci kadınlar ve engelli kadınlar başta olmak üzere kırılgan grupların destek mekanizmalarına erişilebilirliğinin artırılması,

-Baroların ve kadın alanında çalışan STK’ların izleme, dava takibi ve savunuculuk kapasitesinin kurumsal olarak desteklenmesi, taleplerini içermektedir.

Doğru politik ve yasal adımlarla önlenebilecek olan erkek şiddetine dair acil harekete geçilmesi, 2026 yılında erkek şiddetine karşı etkili politikalar üretilmesi önümüzde duran en büyük toplumsal sorunlar biridir. Şanlıurfa’da ise giderek artan erkek şiddeti kadınlar için bu kenti güvensiz bir hale getirmekte, en temel haklar dahi erkek şiddetince gasp edilmektedir. Bu yüzden, Şanlıurfa’da kadına yönelik şiddetin önlenmesi, kapsamlı politikaların hayata geçirilmesi, bilimsel, sosyolojik ve somut adımların üretilmesi amacıyla Mecliste araştırma komisyonu kurulmasını arz ederim.”