\u015eanl\u0131urfa ve Kahramanmara\u015f’ta okullarda meydana gelen silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lar bilgisayar oyunlar\u0131n\u0131 ak\u0131llara getirdi. Dijital Ya\u015fam Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131 ve Dijital Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Tuncay Dilci, dijital oyunlar\u0131n ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddet e\u011filimini normalle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yledi.
T\u00fcrkiye’de 1 g\u00fcn arayla okullarda meydana gelen silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lar, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki \u00e7ocuklar\u0131n \u015fiddet e\u011filimi \u015fiddet i\u00e7erikli dijital oyunlar\u0131 ak\u0131llara getirdi.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n erken ya\u015fta su\u00e7a meyletmesi, diziler ve oyunlarla ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken dizi ve film karakterlerinin \u00e7ocuklar \u00fczerinde olumsuz davran\u0131\u015flara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 konusu tekrar g\u00fcndeme geldi.
Konuya ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Dijital Ya\u015fam Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131, Dijital Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve Sivas Cumhuriyet \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Tuncay Dilci, “\u00c7ocuklardaki davran\u0131\u015fsal sapmalar\u0131n arkas\u0131nda \u00f6\u011frenilmi\u015f davran\u0131\u015flar olmakla beraber bir\u00e7ok fakt\u00f6r var. Bir\u00e7ok bile\u015fenin bir araya gelmesiyle olgunla\u015fan bir sorunsal davran\u0131\u015f haline d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bu sorunlara ba\u011fl\u0131 olarak da birtak\u0131m d\u00fcrt\u00fc bozukluklar\u0131yla, duygusal problemlerin daha zirve yapmas\u0131yla, kontrol becerisinin zay\u0131flamas\u0131 ve bu zay\u0131fl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak da d\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 tepki verme s\u00f6z konusu.<\/p>\n
Herhangi bir stres sonras\u0131, travma sonras\u0131 ki bu \u00e7ocuklar\u0131n eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi b\u00f6lge daha \u00e7ok deprem b\u00f6lgesi oldu\u011fu i\u00e7in burada birka\u00e7 y\u0131l daha stres sonras\u0131 olaylar\u0131 g\u00f6rece\u011fiz. Buna ba\u011fl\u0131 olarak da yine aile yap\u0131s\u0131 ve ba\u011flar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Aile i\u00e7erisinde \u015fiddete maruz kalanlar, a\u015f\u0131r\u0131 otorite kuran aileler veya ilgisiz ailelerin \u00e7ocuklar\u0131nda daha \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz” dedi. Kaynak: \u0130HA\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015eanl\u0131urfa ve Kahramanmara\u015f’ta okullarda meydana gelen silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lar bilgisayar oyunlar\u0131n\u0131 ak\u0131llara getirdi. Dijital Ya\u015fam Enstit\u00fcs\u00fc…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7247","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-guncel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7247"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7247\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ruhatv.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
D\u0130Z\u0130 VE F\u0130LM SEKT\u00d6R\u00dcNE D\u0130KKAT \u00c7EKT\u0130<\/strong>
Oyun ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra dizi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn olumsuz rol model oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Dilci, “T\u00fcrkiye’deki diziler maalesef ciddi bir rol model haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. \u015eiddet normalle\u015ftirilirken bu \u00e7ocuklar\u0131n be\u011fendikleri akt\u00f6rleri, artistleri ve fig\u00fcrleri o dizi i\u00e7erisindeki bir tak\u0131m \u015fiddet eylemlerinde rol transferi yoluyla alabilmektedirler. Aileler bu konuda daha ilgili olmal\u0131 ve hangi diziyi, hangi i\u00e7eri\u011fi ne derece izledi\u011fine dair daha etkin bir takip i\u00e7erisinde olmal\u0131” diye konu\u015ftu.
“\u00c7OCUKLARIN S\u0130LAHLA TEMASINA D\u0130KKAT ED\u0130LMEL\u0130”<\/strong>
Silah bulunduran polis ve asker ebeveynleri uyaran Dilci, “Bildi\u011fini \u00fczere dijital oyunlar hep silah odakl\u0131. Silah odakl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ocuklarda silaha eri\u015fmek i\u00e7in \u00e7evresinde ne var ne yok kontrol edebilmekte. Ailede asker polis, emniyet k\u00f6kenli veya herhangi bir g\u00fcvenlik \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 s\u00f6z konusuysa silahlar\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n kurabilece\u011fi temaslarda dikkat etmeleri gerekiyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evreden edinme konusu da g\u00fcndeme geliyor. Ama T\u00fcrkiye’de yayg\u0131n olan bir \u015fey de\u011fil. T\u00fcrkiye’de daha \u00e7ok duygusal problemlere ba\u011fl\u0131 \u00f6fke patlamalar\u0131 ve travmatolojik olaylar sonunda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen stres bozuklu\u011funa ba\u011fl\u0131 \u00f6fkelenmeler s\u00f6z konusu. \u00d6zellikle intikam duygusuna dikkat \u00e7ekmek istiyorum. Aile i\u00e7i \u015fiddet uygulamas\u0131 veya kaotik aile ortam\u0131nda da bu t\u00fcr sorunlar\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. \u00d6zellikle aile i\u00e7erisinde yeterince sevgi, ilgi g\u00f6rememi\u015f, toplumsal anlamda arkada\u015flar\u0131 ve akranlar\u0131 aras\u0131nda yeterince sayg\u0131 g\u00f6rememi\u015f, izole, ya\u015fam s\u00fcren gen\u00e7lerimizde daha \u00e7ok bu t\u00fcr \u00f6fke patlamalar\u0131 olabilmekte. Dolay\u0131s\u0131yla ailelerimizin sorumlu davranmas\u0131, akran i\u00e7erisindeki rol ve payla\u015f\u0131mlar\u0131na d\u00f6n\u00fck \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 takip etmemiz gerekiyor” \u015feklinde konu\u015ftu.
\u00c7OCUKLARIN S\u00d6YLEMLER\u0130, KARAKTER\u0130 ORTAYA KOYUYOR<\/strong>
\u00c7ocuklar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayattaki s\u00f6ylemlerin \u015fiddet e\u011filiminin belirtisi olabilece\u011fini ifade eden Dilci, “\u015eu anki dijital oyunlarda ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddet e\u011filiminin normalle\u015fti\u011fini de s\u00f6yleyebiliriz. Yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00f6zellikle olumsuz davran\u0131\u015flar\u0131n y\u00fczde 70 oran\u0131nda \u00f6\u011frenilmi\u015f davran\u0131\u015flar oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fiddet haritalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, bu \u015fiddet e\u011filimlerinin olmas\u0131 durumunda ne t\u00fcr \u00f6nlemler al\u0131naca\u011f\u0131na dair okul programlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Yine ailelerin bu konuda uyar\u0131larak okul, aile i\u015f birli\u011finde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gerekir. \u015eiddetle ilgili \u2018herkesten nefret ediyorum, herkesin can\u0131ma k\u0131ymak istiyorum, etraf\u0131mdaki herkesi \u00f6ld\u00fcrmek istiyorum’ gibi s\u00f6z ve eylemleri \u00e7ok s\u0131k kullanan \u00e7ocuklarda bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6zlemleyebiliriz. Bununla beraber baz\u0131 \u00e7ocuklardaki i\u015faretler, doneler de ileride bunun olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir” ifadelerine yer verdi.
“\u00d6NLEMLER\u0130N DEVLET POL\u0130T\u0130KASI HAL\u0130NE D\u00d6N\u00dc\u015eT\u00dcR\u00dcLMES\u0130 GEREK\u0130R”<\/strong>
Konuya ili\u015fkin al\u0131nabilecek \u00f6nlemleri aktaran Dilci, “Ailelerin \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yeti\u015fmesine f\u0131rsat verecek ortamlar haz\u0131rlamalar\u0131 gerekir. Sonu\u00e7 olarak bu bir davran\u0131\u015fsal kodlama ve \u00f6\u011frenme \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan bir sorun. Bu anlamda medya i\u00e7erik \u00fcreticilerine, \u015fiddet i\u00e7erikli oyun, dizi, film karakterlerine dikkat edilmesi gerekir. Bunun bir devlet politikas\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gerekir. Yap\u0131c\u0131, insani ve insanc\u0131l olaylar\u0131n \u00f6rneklerinin \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131 gerekir. T\u00fcm okullar\u0131n davran\u0131\u015fsal risk haritas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Ailelerimizin evde silah, b\u0131\u00e7ak vb. aletler konusunda dikkat etmeleri gerekir. Yine yang\u0131n ve patlay\u0131c\u0131 maddeler \u00fcretme, t\u00fcretme gibi \u00e7ocuklar\u0131n merakl\u0131 oldu\u011fu konular vard\u0131r. Ergenlik d\u00f6nemindeki \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zellikle duygu durum e\u015fi\u011fine dikkat etmek gerekir. Duygular\u0131n\u0131 y\u00f6netme becerisi, sosyal uyum becerisi ahlaki ve di\u011fer toplumsal de\u011ferleri i\u00e7selle\u015ftirme, sorumluluk bilinci gibi bir\u00e7ok y\u00f6nden kurallara tabi tutulmas\u0131 gerekir ve ailelerin de bu sorumluluk i\u00e7in elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymas\u0131 gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n